Kurkuma: wondermiddel of hype?

Kurkuma, of koenjit, zoals het ook wordt genoemd, is een specerij die wordt gewonnen uit de wortel van Curcuma longa, een plant die vooral in India voorkomt.

Daar wordt het gele poeder sinds mensenheugenis gebruikt als smaakmaker in curry’s en als medicijn tegen allerlei ziektes en aandoeningen. Aan kurkuma worden onder meer ontstekingsremmende en antioxidante eigenschappen toegeschreven en het speelt een belangrijke rol in de Ayurvedische en traditionele Chinese geneeskunst.

Het nieuwe wondermiddel…

Ook in westerse culturen is kurkuma sinds enige tijd ‘ontdekt’. De lijst van aandoeningen waartegen kurkuma effectief zou zijn is indrukwekkend. Om er een aantal te noemen:

  • Het helpt bij gewichtsverlies
  • Werkt als antidepressivum
  • Beschermt tegen kanker
  • Is bloeddrukverlagend
  • Helpt het lichaam ontgiften
  • Werkt preventief en vertragend tegen Alzheimer
  • Houdt de gewrichten soepel
  • Voorkomt spierpijn na training
  • Vermindert de symptomen bij reuma
  • Vermindert hersenschade na een beroerte

… of een nieuwe gezondheidshype?

Zoek ‘kurkuma’ op het internet, en je vindt een overvloed aan artikelen waarin de preventieve en curatieve eigenschappen van dit natuurlijke medicijn de hemel in worden geprezen. Maar als je wat verder zoekt, kom je ook artikelen tegen van onderzoekers die stellen dat er geen enkel wetenschappelijk bewijs is voor de effectiviteit van curcumine, de werkzame stof in kurkuma. De redenering is, zoals gewoonlijk in deze gevallen, dat er geen onweerlegbare resultaten zijn verkregen uit dubbelblind, placebogecontroleerd klinisch onderzoek. Daartegenover staat de ervaring – niet alleen van gebruikers, maar ook van serieuze medische wetenschappers – dat curcumine wel degelijk een positieve invloed heeft bij een groot aantal gezondheidsklachten. Wie moet je geloven?

Hulpmiddel in plaats van wondermiddel

East is East, and West is West, and never the twain shall meet, luidt het gevleugelde woord. Waar de Westerse geneeskunde vooral focust op de ziekte, richt de Oosterse zich op de patiënt. Chemische medicatie tegenover kruiden, harde wetenschappelijke bewijzen tegenover aantoonbare, maar niet eenvoudig te verklaren successen. Oosterse geneeswijzen worden al gauw in het hoekje ‘alternatief’ geduwd. Maar welbeschouwd betekent ‘alternatief’ iets positiefs, namelijk dat je een keuze hebt. Kurkuma gebruiken is zo’n keuze. Niet ter vervanging van de medicatie die de dokter voorschrijft – en zeker niet bij ernstige en levensbedreigende ziektes – maar als een supplement met tal van preventieve en genezende eigenschappen, waar mensen al duizenden jaren baat bij hebben.

Hoe gebruik je kurkuma?

Je maaltijden kruiden met kurkuma heeft weinig zin. Want in het kurkumapoeder dat je in de supermarkt koopt, bedraagt de concentratie curcumine hooguit 3%. Om een werkzame hoeveelheid binnen te krijgen zou je zoveel poeder moeten gebruiken dat je gerechten volkomen oneetbaar worden. De beste manier is dagelijks volgens de aanbevolen dosering een kurkuma supplement in te nemen. In deze supplementen is de concentratie curcumine veel sterker, vaak wel 95%. Bovendien zijn er natuurlijke stoffen toegevoegd, die de opname van curcumine in het lichaam bevorderen. Naast kurkuma capsules en poeders zijn er ook andere gezondheidsproducten waarin curcumine is verwerkt, zoals verschillende soorten kruidenthee en multisupplementen als bijvoorbeeld J-ixX. Deze supplementen vertonen zelden nevenwerkingen en zijn dus veilig om gedurende een langere tijd gebruikt te worden. Raadpleeg echter wel zeker je apotheker en/of arts wanneer je gelijktijdig antistollingsmiddelen zou gebruiken.